BNP BNP BNP BNP BNP BNP

Gündem İçeriği Gündem İçeriği

Bireysel Emeklilik Sisteminde Otomatik Katılım Dönemi!

 

 

1 Ocak 2017 tarihinde başlayacak Otomatik Katılım Sistemi sayesinde, 45 yaşını doldurmamış çalışanlar otomatik olarak BES sahibi oluyor. Bu uygulama ile emeklilik günlerinde iyi bir hayat sürdürebilmek için birikim yapılması teşvik edilmektedir.

 

Türkiye Sigortalar Birliği'nin bilgilendirme sunumu için tıklayınız

Hazine Müsteşarlığı'nın İşverenler için Otomatik Katılım Sistemi tanıtım kılavuzu için tıklayınız.


Otomatik Katılım Sistemi hakkında daha detaylı bilgi almak için Sıkça Sorulan Sorular'a göz atabilirsiniz. Ayrıca 
iletişim formunu doldurmanız halinde Kurumsal Satış Yetkililerimiz en kısa süre içerisinde sizinle iletişim kuracaktır.

Gündem İçeriği Gündem İçeriği

  • Sıkça Sorulan Sorular

    Otomatik katılım uygulaması kimleri kapsıyor?

    Türk vatandaşı veya mavi kartlı olup, 45 yaşının altındaki tüm 4a ve 4c kapsamındaki çalışanlar ve çalışmaya yeni başlayacaklar uygulamaya dahildir. Özel sektör çalışanları bağlı bulundukları işyerinin büyüklüğü göz önünde bulundurularak, Bakanlar Kurulu Kararı ile tedrici olarak sisteme dahil edilecektir.

    Bu kapsamda,

    1. Çalışan sayısı 1000 ve üzeri olan bir işverene bağlı olarak çalışanlar 1/1/2017 tarihinden itibaren,
    2. Çalışan sayısı 250 ve üzeri ancak 1000'den az olan bir işverene bağlı çalışanlar 1/4/2017 tarihinden itibaren,
    3. Çalışan sayısı 100 ve üzerinde ancak 250'den az olan bir işverene bağlı çalışanlar 1/7/2017 tarihinden itibaren,
    4. Çalışan sayısı 50 ve üzeri ancak 100'den az olan bir işverene bağlı çalışanlar 1/1/2018 tarihinden itibaren,
    5. Çalışan sayısı 10 ve üzeri ancak 50'den az olan bir işveren bağlı çalışanlar 1/7/2018 tarihinden itibaren,
    6. Çalışan sayısı 5 ve üzeri ancak 10'dan az olan bir işverene bağlı olarak çalışanlar 1/1/2019 tarihinden itibaren, sisteme dahil olacaklar.

     

    İşverenler otomatik katılım çerçevesinde kapsama dahil olup olmadıkları açısından, çalışan sayısını nasıl hesaplamalıdır?

    Çalışanların otomatik katılıma dahil olma şartlarını taşıyıp taşımadıklarına bakılmaksızın (45 yaş altı ve üstü çalışan sayısı ayrımı yapılmaksızın) işverene bağlı tüm çalışan sayısı dikkate alınır.

     

    Çalışanın kapsama girip girmediğine(45 yaş hususu) 01.01.2017 itibariyle mi yoksa çalıştığı işyerinin kapsama alınma tarihi itibariyle mi karar verilmelidir?

    İşverenin kapsama alınma tarihi itibariyle 45 yaşını doldurmamış olan çalışanlar kapsama alınacaktır.

     

    Bir işyerinde çalışan sayısının, otomatik katılım kapsamında yer alacak işyeri kriterinin dışında kalacak şekilde azalması durumunda nasıl bir yol izlenir?

    1. Sisteme bir defa dahil olmuş bir işverenin çalışan sayısının ileri bir tarihte düşmesi, işverenin sistemde bulunma durumunu etkilemez ve işveren sistemde kalmaya devam eder.
    2. Bir tedrici katılım tarihinde (3) nolu sorunun yanıtında belirtilen sayıda çalışanı bulunmayan ancak söz konusu tedrici katılım tarihinde gerekli çalışan sayısına ileri bir tarihte ulaşan bir iş yeri, sisteme dahil olmak için müteakip takvim yılı başını bekler. İşyerlerinin çalışsan sayısına göre kapsama alınması sadece tedrici katılım tarihinde aranan çalışan sayısına sahip olması halinde mümkündür.
    3. 01.01.2019 tarihinden itibaren 5 ve üzerinde çalışan sayısına erişen tüm iş yerleri otomatik katılım sistemine dahil olmalıdır.

     

    Aynı yönetim kurulu ile yönetilen iki şirket kapsama birlikte mi alınacak?

    Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi bir sermaye şirketi, özel hukuk tüzel kişisi kategorisinde işveren olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla aynı yönetim kurulu tarafından yönetilip yönetilmediğine bakılmaksızın sermaye şirketi ayrı birer işveren olarak değerlendirilir.

     

    Şirketler topluluğu veya holding niteliğinde olan yapılarda şirketler topluluğunun tek bir çatı altında değerlendirilmesi söz konusu olacak mıdır?

    Her bir şirket, ayrı bir tüzel kişilik olarak kendi çalışan sayısına göre sisteme dahil olacaktır.

     

    İçinde aynı veya farklı lokasyonlarda birden fazla işyeri barındıran işverenlerin tek bir çatı altında Otomatik Katılım kapsamında değerlendirilmesi söz konusu olacak mı?

    Çalışan sayısının belirlenmesinde, birden fazla işyeri olan işverenler için bütün işyerlerindeki çalışanların toplamı göz önünde bulundurulur.

     

    İşveren olarak otomatik katılım uygulaması kapsamındaki yükümlülüklerim nelerdir?

    Emeklilik şirketinin seçimi: 5510 sayılı Kanunun 12 nci maddesi kapsamındaki her işveren çalışanları adına bir emeklilik şirketi ile sözleşme yapmakla yükümlüdür. Şirket seçiminde, hizmet kalitesi, kesinti ve diğer hususlar göz önünde bulundurarak tercihte bulunulmalıdır.

    Fonların Seçimi: İşveren, sisteme giriş esnasında çalışandan faizli/faizsiz fon tercihini alır, tercihte bulunmayan çalışanları için söz konusu tercihi yapar. Çalışan fon tercihlerinin, işverenin şirket ile yapacağı sözleşme kapsamında doğrudan emeklilik şirketine bildirilmesi de kararlaştırılabilir.

    Katkı payının ödenmesi: İşveren, katkı payını çalışanın ücretinden kesip emeklilik şirketine aktarmakla yükümlüdür. Maaş ödemelerini Maliye Bakanlığınca işletilen Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi kullanarak yapan Kamu Kurumları aynı sistemi kullanarak katkı payı ödemelerini gerçekleştirebilecektir.

    Devir İmkanı: İşveren operasyonel gereklilikleri dikkate alarak, şirket seçimi ve katkı payının kesilmesi hariç diğer yükümlülüklerinin icrasını emeklilik şirketine bırakabilir.

     

    Oto katılımda sisteme dahil olmak üzere işverenler tarafından hangi formlar doldurulacak?

    İşverenle şirket arasında tarafların yükümlülüklerini detaylandıran bir sözleşme imzalanacaktır.

     

    Oto katılımda sisteme dahil etmek üzere işverenler çalışanlarından hangi formları imzalamalarını isteyecektir?

    Otomatik katılım kapsamında çalışanlardan herhangi bir form doldurulması veya herhangi bir imza istenmeyecektir.

     

    İşveren katkı payını şirkete zamanında iletmezse, eksik iletirse ya da sehven çalışandan katkı payı kesintisinde bulunmazsa cezai müeyyide var mıdır? Cezalar nelerdir?

    İşverene; katkı payını zamanında şirkete aktarmaz veya geç/eksik aktarırsa, çalışanlarını sisteme dahil etmezse, çalışanın birikiminde oluşan parasal kaybından sorumludur ve her bir ihlal için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yüz Türk Lirası idari para cezası uygulanır.

     

    İşverenin çalışan maaşından tahsil etmiş olduğu katkı payı tutarını ilgili emeklilik şirketine aktarmaması durumunda oluşabilecek çalışan mağduriyeti nasıl giderilecektir?

    Aktarılmayan katkı payı tutarları ve mahrum kalınan muhtemel getiri tutarları işverenden tahsil edilerek çalışanın emeklilik hesabına yansıtılır.

    Otomatik katılım kapsamında işverene ek fayda ya da promosyon uygulaması yapılabilir mi?

    Hayır yapılamaz.

     

    İşveren çalışanı adına katkı payı ödemesi yapabilir mi?

    İşveren otomatik katılım sistemi kapsamında çalışanı adına katkı payı ödemesi yapamaz. Diğer taraftan, işveren grup emeklilik sözleşmesi (İGES) kapsamında çalışana katkı payı ödemesi yapılabilir.

     

    İşveren çalışana fayda sunmak amacıyla, otomatik katılım sistemi kapsamında ödenecek katkı paylarını çalışan ücretinden kesmek yerine kendisi ödeyebilir mi?

    Hayır. Bu kapsamda ödeme yapmak isteyen işveren İGES kurmak zorunda olup, çalışanı her halükarda otomatik katılım sistemine dahil etmek durumundadır.

     

    Çalışanlar, sisteme giriş esnasında herhangi bir fon tercihi bulunmazsa katkı payların hangi fonlarda yatırıma yönlenecektir? Fon dağılım değişikliği yapmasının bir sınırı var mıdır?

    Çalışanlar tarafından faizli/faizsiz fon tercihinin yapılmaması durumları için, işveren anlaşma yapacağı emeklilik şirketine ön tanımlı bir tercihte bulunabilir. Bu kapsamda, katkı payları yapılan tercih doğrultusunda öncelikle 2 aylık süre boyunca faizli/faizsiz fonlarda değerlendirilir, akabinde ise standart fonda yatırıma yönlendirilmeye devam eder. Çalışanlar yılda 6 defa fon dağılım değişikliği yapabilir. Bu fonlar ilgisine göre kamu/özel borçlanma araçları, mevduat, katılma hesabı, kira sertifikası, hisse senedi, değerli maden, yabancı menkul kıymet, borsa para piyasası, ters repo vb. çeşitli faiz içeren veya içermeyen yatırım araçlarında değerlendirilir.

     

    İşverenler emeklilik şirketini değiştirebilir mi?

    İşveren Müsteşarlıkça belirlenen esaslar dahilinde emeklilik şirketi değişikliği yapabilir.

     

    Birden fazla işverenle çalışanlar için otomatik katılım kapsamında her bir işvereni ile birden fazla emeklilik sözleşmesi açılabilir mi?

    Çalışanın her bir işvereni nezdinde otomatik katılım sözleşmesi açılacaktır.

     

    Mevcut işyerinde SGK'dan emekli ve 45 yaşın altında halen çalışan varsa otomatik katılım ile sisteme dahil edilecek midir?

    Evet dahil edilecektir.

     

    Çalışanın maaşı üzerinde haciz/nafaka gibi yasal kesintiler varsa (Maaşın %25'i düzeyinde) katkı payı ödemesi için maaşından kesinti yapılabilir mi?

    Prime esas kazanç ve emeklilik keseneği etkilenmediği sürece ödenecek katkı payı tutarı değişmez.

     

    Çalışanlar otomatik katılım kapsamında mevzuatta belirlenenin oranın üzerinde bir oranda katkı pay kesilmesini talep edebilir mi?

    Evet, talep edebilirler.

     

    Otomatik katılım sözleşmeleri kapsamında çalışanlar ek katkı payı ödemesi yapabilirler mi?

    Çalışanın ücretinden yapılacak kesinti dışında katkı payı ödemesi yapılamaz.

     

    Katkı payı neye göre hesap edilecektir?

    Prime esas kazanç ve emeklilik keseneği referans alınarak hesaplanacaktır.

     

    Bazı çalışanların çalışma saatleri ve aldığı ücretler sabit değildir. Bu ve buna benzer çalışanların maaşından yapılacak katkı payı ödemelerinde farklı bir yöntem uygulanacak mıdır? Prim vb. ek ücretler için katkı payı ödemesi yapılacak mıdır?

    Farklı bir yöntem bulunmamaktadır. Çalışanın SGK'ye iletilen matrah tutarı üzerinden katkı payı hesap edilecektir. Bu kapsamda, çalışanın matrahına yansıyan tüm ödemelerden katkı payı kesintisi yapılır.

     

    Çalışanın ödemelere ara verme imkanı var mıdır?

    Çalışanın talebi üzerine katkı payı ödemelerine ara verebilir ancak 3 ayın sonunda tekrar katkı payı tahsil edilmeye başlanır. Çalışanın 3 ayda bir söz konusu talebini yenilemesi gerekir. Ara verme talebinin işveren veya emeklilik şirketinden hangisi tarafından karşılanacağı hususu, işveren ile emeklilik şirketi arasında kurulacak emeklilik sözleşmesinde kararlaştırılır. Söz konusu talep, çalışan tarafından elden teslim, posta yoluyla veya güvenli elektronik iletişim araçlarıyla iletilebilir.

     

    Çalışan işsiz kaldığında otomatik katılım kapsamındaki sözleşmesi devam edebilir mi?

    Çalışan ilgili emeklilik planına devam etmek isterse bu sözleşmeye ilişkin tasarrufta bulunma hakkı çalışandadır.

     

    Otomatik katılım dışında, bireysel emeklilik sisteminde (BES) sözleşmesi olan çalışanlar otomatik katılıma dahil olacak mıdır?

    Evet, otomatik katılım sistemine dahil olma şartı taşıyan tüm çalışanlar sisteme dahil olacaktır.

     

    İşveren yeni bir çalışan istihdam ettiğinde; söz konusu çalışan; (I) önceden sisteme girmiş ve ayrılmışsa, (II) önceden sisteme girmiş ve devam ediyorsa, (III) daha önce sistemle hiç tanışmamış ise sisteme dahil edilmesi nasıl olacaktır?

    1.  (1) nolu sorunun yanıtı kapsamındaki çalışanlar, yeni işvereni tarafından(işveren otomatik katılım sistemi kapsamında ise)  yeniden sisteme dahil edilir.
    2. Yeni işvereni otomatik katılım sistemi kapsamında ise, çalışan yeni işyerinde sunulan emeklilik planına geçiş yapar. Yeni işvereni otomatik katılım sistemi kapsamında değilse, işveren kapsama alınana kadar çalışan dilerse iş yeri değişikliğini izleyen ay sonuna kadar hesabının bulunduğu emeklilik şirketine bildirim yaparak eski planına dışarıdan katkı payı ödeme yapmaya devam edebilir ve yeni işveren otomatik katılım sistemi kapsamına dahil olduğunda sunulacak olan işyeri bazlı emeklilik planına dahil olur.
    3. (1) nolu sorunun yanıtı kapsamındaki çalışanlar, işveren tarafından(işveren otomatik katılım sistemi kapsamında ise) sisteme dahil edilir.


    Çalışanlar otomatik katılım kapsamı dışındaki BES sözleşmesiyle otomatik katılım sistemine devam edebilir mi?

    Hayır, otomatik katılım ile yeni sözleşme başlatılacaktır.

     

    Katkı payı ödemeleri nasıl takip edilecektir?

    Takip ve tahsil işlemleri, emeklilik şirketleri ve/veya bu amaçla yetkilendirilecek bir şirket tarafından takip edilecektir.

     

    İşverenin iflası durumunda çalışanın katkı payı ödemeleri nasıl takip edilir?

    Çalışan katkı payı, işverenin taraf olduğu 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki haciz ve iflas yoluyla takip bakımından işçi alacağı niteliğinde imtiyazlı bir alacaktır. İşverenler otomatik katılım uygulaması kapsamındaki yükümlülükleri bakımından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetlenir.

     

    Cayma ve ayrılma işlemi nasıl gerçekleştirilecektir?

    Cayma ve ayrılma taleplerinin işveren veya emeklilik şirketinden hangisi tarafından karşılanacağı hususu, işveren ile emeklilik şirketi arasında kurulacak emeklilik sözleşmesinde kararlaştırılır. Söz konusu talep, çalışan tarafında elden teslim, posta yoluyla veya güvenli elektronik iletişim araçlarıyla iletilebilir.

     

    Çalışan caydıktan/ayrıldıktan sonra istediği zaman tekrar sisteme girebilir mi?

    Cayma/ayrılma işlemi gerçekleştirilen bir çalışanın, kendi talebi doğrultusunda tekrar sisteme dahil edilmesi mümkün değildir. Ancak, aynı iş yerinde çalışmaya devam eden ve(1) nolu sorunun yanıtında belirtilen koşulları sağlayan çalışanlar Müsteşarlıkça belirlenen usuller kapsamında ortalama iki yılda bir tekrar sisteme dahil edilir.

     

    Sistemden çıkıp tekrar giriş yapan bir çalışan, sistem kapsamında sunulan avantajlardan aynı şekilde yararlanmaya devam edebilecek midir?

    1. Devlet Katkıları Açısından: Sistemden çıkıp tekrar giriş yapan bir çalışan, %25'lik devlet katkısından tekrar faydalanabilir ancak önceki hak edilişe ilişkin süre kazanımlarını kaybedeceğinden hakediş süresi yeniden başlar. Bununla birlikte, 1.000 TL başlangıç devlet katkısı, sisteme girişte bir defaya mahsus olmak üzere verildiğinden söz konusu katkıdan tekrar faydalanamaz. Sistemden emekli olması durumunda %5'lik ilave devlet katkısından faydalanması mümkündür.
    2. Emekliliği Hak Kazanma Açısından: Çalışanın daha önce sistemden geçirdiği süreler emekliliğe esas süresine sayılmaz.
       

    Otomatik katılım kapsamında çalışandan sisteme girişte, sistemde kaldığı sürece ve sistemden çıkışta hangi ücretler alınır?

    Otomatik katılım kapsamında çalışanlardan sisteme girerken giriş aidatı, sistemden ayrılma durumunda ise herhangi bir ertelenmiş aidat ya da ücret ödemesi alınamaz. Sistemde bulunduğu sürece çalışanların emeklilik hesabındaki birikimleri üzerinden Fon İşletim Gider Kesintisi (FİGK) dışında bir kesinti yapılmaz.

     

    Otomatik katılım sistemindeki devlet katkıları nelerdir?

    Sistemde 3 farklı devlet katkısı bulunmaktadır.

    1. Çalışan katkısının %25'i oranında verilen devlet katkısı
    2. Cayma hakkını kullanmayan çalışanlara verilen 1.000 TL'lik başlangıç devlet katkısı
    3. Emekli olduktan sonra birikimini emekli aylığı olarak almak isteyen ( en az 10 senelik yıllık gelir sigortası tercih eden) çalışana, birikiminin üzerine %5 ilave devlet katkısı
       

    Otomatik katılım kapsamı dışında BES sözleşmesi olan bir katılımcı için uygulanan devlet katkısı limiti bu sözleşmeler için de geçerli olacak mıdır? Yoksa otomatik katılım için devlet katkısı üst sınırı ayrıca mı belirlenmektedir?

    Otomatik katılım kapsamındaki sözleşmeler için Devlet katkısı üst sınırı BES sözleşmelerinin devlet katkısı limitinden ayrı hesaplanacaktır. Örneğin, 2017 yılı için otomatik katılım kapsamı dışındaki sözleşmesi için azami 5.332,50 TL devlet katkısı hesaplanırken, otomatik katılım kapsamındaki sözleşmesi için ayrıca 5.332,50 TL devlet katkısı hesap edilir.

     

    Otomatik katılım kapsamında sunulacak Devlet katkılarına hak ediş süresi bulunmakta mıdır?

    %25 oranındaki Devlet katkısı teşviki ile 1.000 TL'lik ek Devlet katkısı teşviki için hak kazanma süreleri aynı olup, hak ediş süreleri aşağıda yer alan tabloda açıklanmıştır.
     

    Sistemde tamamlanan yıl sayısı

    Devlet katkısı hak ediş oranı

    0-3

    %0

    3-6

    %15

    6-10

    %35

    10-Emeklilik Öncesi

    %60

    Emeklilik Dönemi

    %100

     

     

    Otomatik katılım kapsamında elde edilen emeklilik ve Devlet katkısına esas süreler, diğer BES sözleşmeleri kapsamında elde edilen emeklilik ve Devlet katkısına esas süreler ile birleştirilebilir mi?

    Otomatik katılım kapsamında elde edilen emeklilik ve Devlet katkısına esas süreler ile diğer hak ve yükümlülükler otomatik katılım kapsamında kurulmamış BES sözleşmeleri ile birleştirilemez.

     

    Çalışanın işten ayrılması durumunda bildirimleri kime yapacaktır? Ödemeye dışarıdan devam etmesi mümkün müdür?

    Çalışan işten ayrılması durumunda, doğrudan emeklilik şirketi ile tüm iş ve işlemlerini gerçekleştirecektir. Çalışan katkı payı ödemeye dışarıdan devam edebilir veya hesabını sonlandırabilir.

İletişimBize Ulaşın